5 ماده غذایی افزایش دهنده باروری

زمانی که شما تمایل به باردار شدن دارید ضروری نیست که حتماً ماده غذایی خاصی را حذف کنید. در عوض غذاهایی هستند که مصرف آن‌ها بدن شما را در شرایط حساس و تحریک‌پذیر برای بارداری نگه می‌دارد.

در حالی که زمانی مردم تأثیر رژیم بر باروری را خرافه و جادوگری می‌دانستند، امروزه محققان دریافته‌اند که مطالعات زیادی این واقعیت را تأیید کرده‌ که مصرف برخی غذاهای خاص، شانس بچه‌دار شدن و بارداری را افزایش می‌دهد. دانستن این که این غذاها کدام‌ها هستند و نیز اینکه چگونه می‌توان آن‌ها را به رژیم غذایی وارد کرد می‌تواند به شما کمک کند که به راحتی از موهبت مادر شدن بهره‌مند شوید. زمانی که شما تمایل به باردار شدن دارید ضروری نیست که حتماً ماده غذایی خاصی را حذف کنید. در عوض غذاهایی هستند که مصرف آن‌ها بدن شما را در شرایط حساس و تحریک‌پذیر برای بارداری نگه می‌دارد.

1. غلات کامل

نباید مصرف کربوهیدرات‌ها و غذاهای نشاسته‌ای را کاملا کنار بگذارید بلکه لازم است عاقلانه انتخاب کنید. کربوهیدرات‌های پیچیده مانند نان‌های غلات کامل، برنج قهوه‌ای، آرد ذرت کامل، و نیز جو دو سر، به شدت کربوهیدرات های تصفیه‌شده (مانند نان سفید، برنج سفید، و آرد سفید و تصفیه‌شده) بر سطح قند خون و انسولین تأثیر نمی‌گذارند و هر ماده غذایی که برای عملکرد انسولین و تنظیم قند خون مناسب باشد، برای باروری نیز خوب است. پس جایگزینی غلات کامل به جای قندهای ساده و مواد نشاسته‌ای بدون فیبر نظیر نان سفید، بیسکویت و شیرینی می‌تواند تأثیر مهمی در افزایش باروری داشته باشد.

به چربی‌های اشباع و نیز چربی‌های ترانس خیلی محکم "نه" بگویید و

چربی‌های غیراشباع و گیاهی را در رژیم غذایی جایگزین آن‌ها کنید. در این

میان روغن‌های امگا 3 بهترین دوست شما در افزایش باروری‌اند

2. پروتئین گیاهی

پروتئین‌های با منبع گیاهی نظیر لوبیاها، نخودفرنگی، و بادام‌زمینی بر خلاف پروتئین گوشت قرمز و ماکیان با افزایش حساسیت به باروری در ارتباط هستند. لوبیا و حبوبات همچنین میزان بالایی آهن دارند؛ ماده‌ای که یک کمک‌کننده به باروری در نظر گرفته می‌شود. البته منظور این نیست که برای افزایش باروری گیاه‌خوار شوید بلکه محدود کردن میزان مصرف گوشت قرمز برای این منظور از اهمیت بالایی برخوردار می‌باشد.

 

3. محصولات لبنی پرچرب

شاید از شنیدن این حقیقت که شیر کامل و پرچرب، ماست پرچرب محلی و حتی بستنی از مواد غذایی‌ای هستند که باروری را افزایش می‌دهند تعجب کنید. اما مطالعه‌ای که توسط دانشگاه هاروارد انجام شده نشان داده که زنانی که از این مواد غذایی استفاده می‌کنند (در مقایسه با زنانی که لبنیات کم چرب مصرف می کرند) کمتر دچار مشکلات تخمک‌گذاری و ناباروری می‌شوند. به علاوه آنکه لبنیات حاوی کلسیم هستند و کلسیم از مهم‌ترین مواد مغذی در باروری است. البته محققین مصرف افراطی این مواد غذایی را هرگز توصیه نکرده‌اند و مصرف یک واحد از این مواد غذایی را در افزایش قدرت باروری موثر دانسته‌اند.

باروری

4. میوه و سبزی‌های تازه

مزیت‌های مصرف میوه و سبزی در افزایش قدرت باروری آن قدر زیاد است که نمی‌دانیم از کجا شروع کنیم! اصلاً توجه کرده‌اید که امروزه ناباروری چقدر شایع شده است؟ و از طرفی توجه دارید که مصرف میوه و سبزی در میان دختران نوجوان چقدر کاهش یافته است؟! میوه‌ها و سبزی‌ها، سرشار از آنتی‌اکسیدان‌ها هستند که سلامتی عمومی و مخصوصاً سلامت تولیدمثلی و تخمک‌گذاری را تحت تأثیر قرار می‌دهد. علاوه بر تمام مزایای سبزی‌ها و میوه‌ها، مرکبات و مخصوصاً پرتقال، توت‌فرنگی و سبزیجات برگ سبز، میزان بالایی فولات دارند. همان طور که می دانید فولات ماده مغذی بسیار مهمی است که علاوه بر اهمیت افزایش باروری، کمبود آن در 28 روز اول بارداری نقایص جبران‌ناپذیری در جنین برجای خواهد گذاشت. یعنی زمانی که حتی مادر هنوز از بارداری خود مطلع نیست.

 

5. حقایق اصلی در افزایش باروری: چربی‌های امگا 3، PUFA ها و MUFA ها

به چربی‌های اشباع و نیز چربی‌های ترانس خیلی محکم "نه" بگویید و چربی‌های غیراشباع و گیاهی را در رژیم غذایی جایگزین آن‌ها کنید. در این میان روغن‌های امگا 3 بهترین دوست شما در افزایش باروری‌اند. این چربی‌ها التهاب را کاهش داده و حساسیت به انسولین را بالا می‌برند. می‌دانید کجا می‌توان آن‌ها را پیدا کرد؟ مغزها، روغن کانولا، کلزا، زیتون، ماهی ساردین، میگو و البته تخم کتان از جمله منابع غذایی این چربی‌های مفید هستند.

فولات ماده مغذی بسیار مهمی است که علاوه بر اهمیت افزایش باروری، کمبود

آن در 28 روز اول بارداری نقایص جبران‌ناپذیری در جنین برجای خواهد گذاشت.

یعنی زمانی که حتی مادر هنوز از بارداری خود مطلع نیست

 شما می‌توانید این غذاها را به روش‌های مختلفی با هم ترکیب کنید و وعده‌های غذایی مناسبی داشته باشید که حساسیت فیزیولوژیک بدن به باروری را افزایش می‌دهند. مثلاً حریره بادام را به وعده‌ی صبحانه خود اضافه کنید یا همراه ناهار و وعده‌های اصلی مرکبات مصرف کنید. برنج قهوه‌ای بخورید و مثلاً غذاهای همراه نان را به جای نان باگت با نان سبوس‌دار بخورید. غذایی از ذرت و پنیر درست کنید و یا خوراک حبوبات و ماست را امتحان کنید. این تجربه‌های جدید همگی می‌توانند عامل کمکی در افزایش باروری در شما باشند.

دانشمندان انگليسي موفق به دستيابي به بينش‌هاي جديد در مورد دلايل ناباروري مردان شده‌اند كه نويددهنده درمان‌هاي جديد در آينده است. 

باروري مردان تا پيش از اين تا ميزان زيادي ناديده گرفته شده و اغلب زنان مجبور به مصرف داروهاي سنگين يا انجام روشهاي پرهزينه و تهاجمي بودند. اين در حالي است كه نيمي از مشكل ناباروري در ميان زوج‌ها مربوط به مردان است. 

اكنون بررسي يك جنبه حياتي باروري مردان كه چگونگي شناور بودن سلولهاي اسپرم بوده، دانشمندان دانشگاه بيرمنگام را قادر به شناسايي درمانهاي بالقوه جديد براي تشديد سلولهاي باروركننده مرد كرده است. 

اين دانشمندان موفق به شناسايي نوعي تركيبات شيميايي شده‌اند كه قابليت شناوري سلول‌هاي اسپرم را افزايش داده و به باور دانشمندان مي‌تواند به افزايش تعداد سلولهاي داراي قابليت دستيابي به تخمك كمك كند. 

محققان در حال حاضر در حال استفاده از اين تركيبات براي توليد يك ژل جديد هستند كه شانس باروري طبيعي را بدون نياز به روشهاي پرهزينه‌اي مانند لقاح مصنوعي، افزايش دهد. 

اين پژوهش همچنين مي‌تواند به پزشكان در انتخاب سلول‌هاي سالمتر براي استفاده در روشهاي كمكي مانند لقاح مصنوعي و تلقیح داخل رحمی كمك كند. 

درمانهاي باروري اساسا بر پايه كمك به اسپرم در دستيابي به تخمك است. اكثر اين درمان‌ها شامل انجام عمليات تهاجمي بر روي زنان حتي در صورت سالم بودن آنها است. 

دانشمندان اكنون در مراحل اوليه آزمايش‌هايي هستند كه باعث شناور شدن اسپرم‌هاي بيشتر در گردنه رحم مي‌شود بدين معني كه اسپرم بيشتري قادر به ورود در رحم خواهد بود. اين كار باعث افزايش قدرت باروري خواهد شد. 

دانشمندان در آزمايش‌هاي خود دريافتند كه سلولهاي موفق‌تر اسپرم به شيوه‌هاي خاص، خود را حركت مي‌دهند. آنها اكنون در تلاش براي ثبت مولكولهايي هستند كه قادر به افزايش اين حركت اسپرم‌ها با هدف تركيب آنها در يك ژل هستند تا زوجها بتوانند از آن براي افزايش قدرت باروري مردان استفاده كنند.

دلایل ناباروری در مردان

ناباروری و نازایی مشکل تقریبا 15 درصد زوج ها می باشد. حدود نصف این نازایی بدلیل ناباروری مردان می‌باشد. ناباروری بدلیل تولید کم اسپرم، ناقص بودن یا بی حرکتی اسپرم و یا انسدادی که جلوی رهایی اسپرم را میگیرد، می‌باشد. بیماری ها، صدمات، مشکلات مزمن قلبی، شیوه و سبک زندگی و سایر عوامل می‌توانند بر ناباروری تاثیر داشته باشند.

ناباروری می‌تواند استرس زا و ناراحت کننده باشد، اما تعدادی درمان برای حل این مشکل وجود دارد.

 

علایم ناباروری

علامت اصلی ناباروری عدم توانایی باردار کردن همسر بعد از تلاش های پی در پی است. مشکلات اساسی همچون اختلالات ارثی، عدم تعادل هورمونی و یا مشکلی که باعث بسته شدن مسیر اسپرم ها می‌شوند، می‌توانند نشانه‌هایی داشته باشند، این نشانه ها شامل:

•    عدم توانایی باردار کردن همسر

•    مشکلات در عملکرد جنسی همچون اختلال نعوظ (مشکل در نعوظ آلت جنسی و یا نگه داشتن نعوظ)

•    درد، ورم یا برجستگی در نواحی بیضه ها

•    کاهش موی صورت و یا بدن که می‌تواند نشان دهنده مشکلات هورمونی باشد

•    تعداد اسپرم کم تر از سطح نرمال (15 میلیون اسپرم در هر میلی متر منی، یا 39 میلیون اسپرم در هر انزال)

دلایل ابتلا به ناباروری

باروری مردان پیچیده می‌باشد، برای باردار کردن همسرتان، عوامل زیر باید رخ دهد:

1.    شما باید اسپرم های سالم تولید کنید.

2.    اسپرم باید با منی مخلوط شده و برای انزال آماده گردد.

3.    لازم است میزان کافی اسپرم در منی موجود باشد.

4.    اسپرم باید سکلی صحیح داشته و توانایی حرکت داشته باشد.

دلایلی که باعث ایجاد اشکال در هریک از مراحل بالا می‌شود شامل:

•    واریکوسل

•    عفونت

•    مشکل انزال برگشت کننده

•    آنتی بیوتیک هایی که به اسپرم حمله می‌کنند

•    تومور های سرطانی

•    بیضه های نازل نشده

•    اختلالات هورمونی

•    نقص مجرای اسپرم

•    نقص کروموزوم

•    مشکل در رابطه جنسی همچون اختلال نعوظ و انزال زودرس

•    بعضی از انواع داروها (استفاده از داروهای تستوترون دار، استفاده طولانی مدت از استروئید آنابولیک، داروهای درمان سرطان(شیمی درمانی)، بعضی از داروهای ضدقارچی خاص و بعضی دیگر از انواع داروها می‌توانند باعث ناباروری شوند)

•    عوامل محیطی تاثیر گذار

•    مواد شیمیایی صنعتی

•    آلوده شدن به فلزات سنگین همچون سرب

•    اشعه ایکس

•    گرم شدن بیضه ها (گذاشتن لپ تاپ روی پا، نشستن طولانی مدت، لباس های تنگ در مدت های طولانی می‌توانند خطر ابتلا به ناباروری را افزایش دهند.)

عوامل مربوط به سبک زندگی

•    استفاده از مواد مخدر و داروهای غیرمجاز که باعث کوچک شدن بیضه و کاهش تولید اسپرم می‌شوند مانند استروئیدهای آنابولیک و یا مصرف ماریجوانا و کوکائین که باعث کاهش تعداد و کیفیت اسپرم می‌گردند.

•    مصرف مشروبات الکلی، مصرف الکل می‌تواند باعث کاهش سطح تستوسترون، اختلال نعوظ و کاهش تولید اسپرم شود. مشکلات کبدی ناشی از مصرف الکل هم می‌تواند یکی دیگر از عوامل باشد.

•    استعمال دخانیات، مردانیکه سیگار می‌کشند تعداد اسپرم کم تری نسبت به سایر مردان دارند. استشمام بوی سیگار دیگران هم می‌تواند تاثیر داشته باشد.

•    مشکلات و فشارهای روحی، استرس می‌تواند باعث اختلال هورمونی شود، استرس شدید و یا طولانی مدت ممکن است باعث ناباروری شود.

•    وزن، چاقی می‌تواند باعث تغییرات سطح هورمونی که کاهش دهنده باروری هستند، می‌شود.

•    دوچرخه سواری طولانی مدت هم بدلیل گرما و فشار وارد شده به بیضه ها ممکن است بتواند باعث نازایی گردد.

تشخیص علت ناباروری

برای تشخیص بیماری ناباروری آزمایش شدن توسط پزشک و انجام آزمایش هایی برروی اسپرم و خون ضروری است، بسته به شرایط پزشک ممکن است سایر آزمایش ها را تجویز نماید.

درمان ناباروری

پزشک برای بهبود باروری شما پس از شناسایی علت ناباروری با یکی از روش هایی که در زیر بیان می‌کنیم، اقدام می‌کند، این روش ها شامل:

•    جراحی، برای مثال در مواقعی که واریکوسل علت بیماری است.

•    درمان کردن عفونت.

•    درمان کردن مشکلات فرد در رابطه جنسی.

•    درمان هورمونی و دارویی.

•    استفاده از فن آوری کمک باروری.

بعضی اوقات با همه تلاش ها درمان ممکن نبوده، در این شرایط پزشک با بیمار و همسرش برای راههای جایگزین همچون دریافت اسپرم از دیگران و یا به فرزندی پذیرفتن یک کودک مشورت می‌نماید.

درمان های خانگی برای ناباروری

چندین روش که می‌تواند شانس فرزنددار شدن شما را افزایش دهد شامل:

•    افزایش تعداد رابطه جنسی در دوران تخمک گذاری همسرتان.

•    اجتناب از مصرف لوسیون ها در هنگام رابطه جنسی چراکه ممکن است سرعت حرکت اسپرم را کم کنند.

طب جایگزین برای درمان ناباروری

تحقیقات در این زمینه محدود است ولی بعضی از مکمل ها که ممکن است باروری را افزایش دهند شامل:

•    ویتامین C

•    روی

•    سلنیوم

•    ویتامین E

•    ویتامین b12

•    فولیک اسید

•    L-کارنیتین

•    بتا کاروتن

توجه داشته باشید که قبل از استفاده از هر یک از این مکمل ها میبایست با پزشک مشورت نمایید.

پیشگیری از ناباروری

خیلی از انواع ناباروری مردان قابل پیشگیری نمی‌باشند. با اینحال با رعایت موارد زیر خطر ناباروری را می‌توان کاهش داد. این عوامل شامل:

•    سیگار نکشیدن و یا ترک سیگار

•    ترک مصرف الکل

•    اجتناب از مصرف داروهای غیرقانونی و یا مواد مخدر

•    کاهش وزن

•    اجتناب از وازکتومی

•    کاهش استرس

•    اجتناب از آلوده شدن به مواد سمی و فلزات سنگین

یائسگی در مردان

بررسی ‌ها نشان داده است، ۷ درصد مردان ۱۰ تا ۶۰ سال، ۲۲ درصد مردان ۶۰ تا ۸۰ سال و ۳۶ درصد مردان ۸۰ تا ۱۰۰ سال دچار کمبود تستوسترون هستند.

در مردان غدد هیپوتالاموس و هیپوفیز وظیفه کنترل ترشح تستوسترون را بر عهده دارند. ترشح نوعی هورمون به نام GnRH توسط هیپوتالاموس به هیپوفیز کمک می‌ کند تا هورمونی موسوم به LH را ترشح کند که بر سلول‌ های بدن (سلول‌های لیدیگ) تاثیر می‌ گذارد.

نشانه ‌های کاهش تستوسترون در مردان چندان قابل تشخیص نیست، چون مکانیسم‌ های کمکی نظیر تولید هورمون ‌های آندروژن توسط غدد فوق ‌کلیوی بر آن تاثیر می ‌گذارد. وقتی میزان ترشح تستوسترون کاهش می ‌یابد، بدن مقداری از هورمون پیش ساز تستوسترون را تبدیل به تستوسترون می‌ کند، اما از نشانه‌ های کاهش تستوسترون در بدن می ‌توان به سردرد، کاهش قدرت دید، کوتاهی قد در نتیجه ی پوکی استخوان و کم خونی جزیی اشاره کرد.

هورمون ‌درمانی جایگزین

هورمون درمانی جایگزین از سال ۱۹۹۰ در آمریکا به وجود آمد و طرفداران زیادی پیدا کرد، به طوری که تجویز آن بین سال ‌های ۱۹۹۹ تا ۲۰۰۲ به ۱۷۰ درصد رسید.

پزشکان معمولا تستوسترون را از راه درون عضله ‌ای یا زیرپوستی تزریق می ‌کنند. در مردانی که به اندازه کافی بدن شان تستوسترون تولید نمی ‌کند، دریافت این هورمون می ‌تواند مفید باشد و بر حجم ماهیچه ‌ای، اخلاق و خواب آن ها تاثیر بگذارد، اما به نظر نمی ‌رسد تزریق این هورمون بر میل جنسی و قدرت بدنی چندان تاثیری داشته باشد. البته باید به این موضوع نیز توجه داشت که هورمون درمانی جایگزین در مردان می ‌تواند خطراتی نیز به دنبال داشته باشد و پزشک مربوطه باید پروستات و میزان هموگلوبین خون را در مردان تحت معالجه، زیر نظر داشته باشد.

چگونه می‌ توان از کاهش تستوسترون جلوگیری کرد؟

به جز افزایش سن، عوامل بسیاری در کاهش تستوسترون دخیل هستند؛ به عنوان مثال، انجام ورزش های استقامتی، استرس و افسردگی می‌ تواند سبب کاهش ترشح هورمون تستوسترون شود. برخی تحقیقات نیز روشن کرده است که جایگاه اجتماعی مردان بر میزان ترشح تستوسترون در بدن شان تاثیر می‌ گذارد.

تحریک جنسی نیز سبب افزایش میزان تستوسترون در خون می ‌شود. محققان بیان داشته اند که تاثیر مواد غذایی بر میزان ترشح هورمون تستوسترون در مردان گیاهخوار و گوشتخوار یکسان است، اما میزان ترشح نوعی هورمون به نام SHBG در گیاهخواران بالاتر است که می ‌تواند سبب کاهش تستوسترون در دسترس شود. جالب ‌تر آن که میزان ترشح هورمون تستوسترون در افرادی که در ارتفاعات زندگی می‌ کنند، بسیار پایین ‌تر از میزان ترشح این هورمون در ساکنان سواحل دریاست.

عوامل کاهش دهنده ی ترشح تستوسترون

استرس

استرس اثری مخرب بر کارکرد غدد هیپوتالاموس و هیپوفیز که مراکز کنترل هورمون تستوسترون هستند، دارد. استرس همچنین سبب کاهش LH (هورمون محرک ترشح تستوسترون در سلول ‌های مردان) و کاهش کلی ترشح این هورمون در بدن می‌ شود. تحقیقات پژوهشگران ژاپنی روی موش ‌های آزمایشگاهی نشان داده است میزان ترشح تستوسترون در یک استرس شدید کاهش چشم ‌گیری پیدا می ‌کند.

کمبود خواب

کمبود خواب نیز بر میزان تستوسترون ترشحی در بدن تاثیر می ‌گذارد. تحقیقات پژوهشگران دانشگاه شیکاگو بر ۱۲ مرد سالم ۶۴ تا ۷۴ ساله نشان داده است که رابطه مستقیمی بین میزان خواب شبانه و میزان ترشح تستوسترون در روز وجود دارد.

دیابت و سندرم متابولیک

تحقیقات بسیاری ثابت کرده است بدن افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ و سندرم متابولیک که هر دو به چاقی پایین تنه یا فشار خون بالا دچار هستند، میزان تستوسترون کمتری نسبت به دیگران تولید می ‌کند. بین ۲۰ تا ۶۴ درصد مردان مبتلا به دیابت، تستوسترون کمی دارند. این موضوع به ویژه در مردان مسن بیشتر است.

افسردگی

پایین بودن تستوسترون خون می ‌تواند به دلیل افسردگی باشد. محققان در پژوهشی ۴۴ مرد افسرده ۴۰ تا ۶۵ سال را مورد بررسی قرار دادند و بین ساعت ۸ تا ۱۱ صبح، خون افراد ناشتا را بررسی کردند. نتایج بررسی‌ ها نشان داد میزان تستوسترون در افراد مبتلا به افسردگی کمتر از افراد سالم است. جالب است که مصرف تستوسترون در افراد جوان و سالخورده سبب از بین رفتن افسردگی می‌ شود.

آفت‌کش‌ها

مواد شیمیایی موجود در برخی آفت ‌کش‌ ها می‌ توانند ترشح هورمون‌ ها را مختل کنند. محققان دانشگاه هاروارد نشان دادند مردانی که با برخی آفت‌کش‌ها کار می‌ کنند، میزان تستوسترون خون شان در مقایسه با دیگر مردان پایین تر است.

محققان با بررسی پرونده پزشکی ۲۸۶ مردی که بین سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۳ به مرکز ناباروری ماساچوست مراجعه کرده بودند، متوجه شدند رابطه نزدیکی بین وجود مواد شیمیایی آفت‌کش‌ها در خون و پایین بودن میزان هورمون تستوسترون وجود دارد.

 

ناباروری زنان

ناباروری به حالتی گفته می شود که شما به مدت شش ماه تا یک سال (بسته به سن شما) به صورت محافظت نشده رابطه جنسی داشته باشید ولی باردار نشوید.

ناباروری چیست؟

در واقع علامت اصلی ناباروری همان باردار نشدن است و ممکن است شما علاوه بر این علامت هیچ گونه نشانه یا علائم دیگری را مشاهده نکنید.

علائم ناباروری به علل ناباروری بستگی دارد. بسیاری از شرایط پزشکی و سلامتی می توانند باردار شدن را دشوار کنند. البته در برخی موارد هیچگونه علت مشخصی برای ناباروری فرد تشخیص داده نمی شود.

علائم ناباروری در زنان چه چیزهایی هستند؟

در زنان، تغییر در دوره قاعدگی و تخمک گذاری می تواند نشانه ای از یک بیماری باشد که با ناباروری فرد نیز ارتباط داشته باشد. علائم آن می تواند شامل موارد زیر باشد:

•    دوره های قاعدگی غیر طبیعی. خونریزی های شدیدتر یا خفیف تر از حد معمول.

•    دوره های قاعدگی نامنظم. تعداد روز های هر دوره با هم متفاوت است.

•    عدم قاعدگی. شما به طور کلی پریود نمی شوید و یا اینکه پریود شدن شما به طورت ناگهانی متوقف می شود.

•    قاعدگی دردناک. ممکن است شما در هنگام قاعدگی در پشت، لگن و شکم خود احساس درد داشته باشید.

در برخی موارد ناباروری زنان به یک مشکل هورمونی مربوط می شود. در این مورد علائم می توانند شامل موارد زیر باشند:

•    مشکلات پوستی از جمله آکنه

•    تغییر در توانایی و یا میل جنسی

•    رشد موهای تیره پشت لب ها، قفسه سینه و چانه

•    ریزش مو و یا نازک شدن آنها

•    افزایش وزن

سایر علائم ناباروری در زنان عبارتند از:

•    ترشحات شیری رنگ از نوک پستان ها بدون اینکه شما در مرحله شیردهی باشید.

•    درد در هنگام رابطه جنسی

اگر شما زیر 35 سال سن دارید و برای یک سال و به صورت مداوم برای بارداری تلاش کرده اید و ناموفق بوده اید به پزشک مراجعه کنید. زنان بالای 35 سال باید بعد از 6 ماه تلاش به پزشک مراجعه کنند.

آزمایش خون، ادرار و تصویربرداری می تواند برای تشخیص علت ناباروری شما به پزشک کمک کند.

در مردان آزمایش اسپرم به عمل می آید که در آن تعداد اسپرم ها و سلامت آنها مورد بررسی قرار می گیرد.

ممکن است پزشک شما را به یک متخصص غدد تناسلی ارجاع دهد. متخصص غدد تناسلی در ابتدا سوالاتی در مورد سابقه پزشکی و همچنین علائم ناباروری شما خواهد پرسید.

قبل از مراجعه به پزشک سعی کنید موارد زیر را در ذهن داشته باشید:

1.    تمام داروهایی که مصرف می کنید از جمله داروهایی که پزشک برای شما تجویز کرده است، ویتامین ها، مواد معدنی و مکمل ها و همچنین هر نوع داروی بدون نسخه دیگری که مصرف می کنید.

2.    هر چند وقت یک بار برای باردار شدن تلاش می کنید؟ چه مدت است برای بارداری اقدام کرده اید؟ آخرین باری که اقدام کرده اید کی بوده است؟

3.    تغییرات و علائمی که در بدن شما رخ داده است و شما متوجه آنها شده اید.

4.    سابقه هر گونه عمل جراحی و یا اقدامات درمانی، به ویژه اگر به سیستم تناسلی شما مربوط می شود.

5.    سابقه شیمی درمانی و یا رادیودرمانی

6.    میزان مصرف سیگار، الکل یا مواد مخدر (در صورت مصرف)

7.    هر گونه سابقه بیماری های مقاربتی

8.    هر گونه اختلال ژنتیکی یا بیماری مزمن مانند دیابت و یا بیماری های تیروئید در خود شما و یا خانواده تان

و در آخر اینکه بدن خودتان را زیر نظر داشته باشید و در صورت مشاهده هر گونه تغییر یا علائمی به پزشک خود اطلاع دهید. تشخیص به موقع مشکل ناباروری می تواند شانس درمان و در نتیجه باردار شدن را افزایش دهد.