یکی از روش های درمان ناباروری رحم اجاره ای یا رحم جایگزین است. رحم اجاره ای به شرایطی گفته می شود که اسپرم و تخمک از زوج گرفته شده و به روش IVF جنین متعلق به زوج ایجاد می شود، اما به توجه به اینکه به هر دلیلی رحم زن آماده پذیرش جنین نیست، جنین ایجاد شده به رحم فرد دیگری منتقل خواهد شد.

در این حالت جنین کاملا متعلق به زوج بوده و تنها مراحل رشد جنینی در رحم زن دیگری انجام می شود. صاحب رحم جایگزین (Surrogate Mother) خانمی است که مراحل باروری و نگهداری جنین یک زوج دیگر را در رحم خود (یعنی مراحل بارداری را) طی نموده، تا پس از اتمام بارداری و زایمان نوزاد را به زوجین صاحب گامت (پدر و مادر ژنتیکی) تحویل دهد..  

یکی از سوالاتی که به صورت مکرر در مورد رحم اجاره ای پرسیده می شود، این است که آیا کودک شبیه مادر و پدرش خواهد شد و یا شباهت هایی به صاحب رحم پیدا می کند ؟

جواب بسیار ساده است، در شرایط استفاده از رحم اجاره ای و در حالتی که تخمک و. اسپرم از زوج مراجعه کننده دریافت شده باشد، کودک از نظر ژنتیکی به صورت کامل متعلق به پدر و مادر خود بوده و تنها مراحل رشد را در رحم دیگری طی کرده است. پس کودک از تمام شرایط ژنتیکی و قانونی متعلق به پدر و مادری است که تخمک و اسپرم از آنها دریافت شده است.

البته بایستی به این مورد اشاره شود که برخی از افراد مراجعه کننده ممکن است علاوه بر رحم اجاره ای از خدمات دیگری چون اسپرم اهدایی یا تخمک اهدایی استفاده کنند که در آن صورت شرایط کمی متفاوت خواهد بود. 

اشتباهاتی در مورد رحم اجاره ای:

برخی از نوشته ها حتی در سایت های پر بازدید اینترنتی منظور از رحم اجاره ای را "انتقال اسپرم مرد به داخل رحم زن دیگر" معرفی کرده اند که این نوشته ها مطالبی کاملا اشتباه بوده و تنها حاصل مطالب بی اساسی اینجنین نگران شدن افراد نیازمند به این خدمات است.

در چه مواردی به رحم جایگزین نیاز است ؟

به طور ساده در هر موردی که رحم زن توانایی نگهداری جنین را نداشته باشد نیاز به استفاده از رحم جایگزین یا اجاره ای است. اگر بخواهیم به صورت تیتر وار به مواردی که نیاز به رحم جایگزین ایجاد می شود می توان به موارد زیر اشاره نمود :

  • فقدان رحم بصورت مادرزادی(از قبیل سندروم راکی تانسکی) یا اکتسابی ( از قبیل هیستروکتومی به علل مختلف مثل بدخیمیی های رحم)
  • وجود رحم با ساختمان غیرطبیعی بصورت مادرزادی یا اکتسابی ( از قبیل فیبروم های بسیار زیاد و بزرگ در رحم و سندروم آشرمن) مواردی از سقط مکرر با علت ناشناخته
  • مواردی از شکست مکرر در درمانART علیزغم وجود جنین مناسب و رشد مناسب اندومتر.
  • بیماری های زمینه ای مادر به نحوی که بارداری حیات وی را به خطر انداخته و یا تشدید آن بیماری را سبب شود.از قبیل نارسایی قلبی پیشرفته، نارسایی کلیه، برخی بدخیمی ها، بیماری اتوایمیون مانند لوپوس اریتماتوز و دیابت با عوارض ارگانیک شدید.

هزینه رحم اجاره ای یا جایگزین :

همانطور که هر مادر و پدری می دانند، فرایند بارداری و بزرگ شدن جنین در رحم فرایندی بسیار دشوار بوده و تحمل سختی های این دوران با لذت به دنیا آمدن کودک برای یک فرد امکان پذیر است. اما فردی که رحم جایگزین را به شما ارائه میکند در ابتدا تحمل سختی 9 ماهه و دشواری فرایند زایمان را روبرو دارد و برخلاف سایر مادران فرزندی از او متولد خواهد شد که متعلق به او نیست.  یکی از مواردی که باعث می شود فردی این دشواری را تحمل کند بدست آوردن منفعت مالی است.

از این روست که عنوان رحم اجاره ای به وجود آمده است و فرد با توجه به شرایط خود مبلغی را به عنوان هزینه نگهداری کودک در این 9 ماه از زوج دریافت خواهد کرد.  که این مبلغ تنها به صورت توافق مابین دو طرف و مشخص شدن شرایط قابل تعیین خواهد بود.