آی وی اف به عنوان توانمندترین روش درمانی برای ناباروری چندین سال است که در خدمت درمان ناباروری در افراد مختلف بوده است. امروزه گستره زیادی از انواع ناباروری با روش های مبتنی بر آی وی اف درمان می شوند. همچنین این روش با گذر زمان توسعه پیدا کرده و با بهینه شدن این روش درصد موفقیت آن افزایش یافته است.

چه موقع IVF بهترین گزینه است؟

امروزه بسیاری از افراد با روش آی وی اف آشنا هستند. ممکن است در بین دوستان و آشنایان شما و یا همکارانتان افرادی باشند که از این روش درمانی برای باروری بهره برده باشند و یا افراد معروفی را بشناسید که به روش IVF صاحب فرزند شده اند.البته در بسیاری از موارد افراد در مورد روش درمانی ناباروری خود صحبتی نمی کنند و اصولا افراد مایل هستند استفاده از روش های درمان ناباروری را پنهان نگاه دارند.

از نظر تخصصی روش آی وی اف به ندرت به عنوان اولین روش درمان ناباروری انتخاب میشود. به عبارت دیگر پزشک ترجیخ می دهد که درمان آی وی اف را بعد از آزمودن روش های ساده تر و کم هزینه تر به شما پیشنهاد نماید. انتخاب روش درمان به فاکتور های مختلفی بستگی دارد. پزشک شما بسته به سن شما و همسرتان و بررسی علت ناباروری شما ممکن است در ابتدا به صورت مستقیم IVF را به شما پیشنهاد دهد. همانطور که در مطالب قبلی گفته شد، در روش IVF سلول تخم و اسپرم در محیط آزمایشگاهی در کنار یکدیگر قرار گرفته و رشد ابتدایی جنین در آزمایشگاه انجام می شود.  بعد از این مرحله جنین های ایجاد شده به رحم زن منتقل شده و جنین بقیه رشد خود را به صورت کاملا طبیعی و در رحم مادر خود طی خواهد نمود.

در ادامه نگاهی گذرا به انواعی از ناباروری که با روش آی وی اف درمان می شوند خواهیم داشت:

استفاده از آی وی اف در درمان ناباروری زنان:

در حالت طبیعی در بدن زن یک تخمک آماده شده و به سمت رحم جرکت می کند تا در شرایط مناسب و متعادل در انظار لقاح با اسپرم ورودی به رحم باشد. اگر همه شرایط مناسب باشد تخمک بارور شده و سلول تخم حاصله در جدار رحم لانه گزینی می کند. هر عاملی که این فرایند طبیعی را مختل کند باعث ناباروری می شود. 

در زنان مشکلات رحم و لوله های فالوپ می تواند منجر به ناباروری گردد. اندومتریوز می تواند منجر به ایجاد جای زخم و در نتیجه بسته شدن لوله های فالوپ و یا ایجاد چسبندگی آنها گردد. نزدیک به 30 تا 50 درصد ناباروری های زنان بر اثر اندومتریوز اتفاق می افتد.  گاهی لوله های فالوپ بسته نشده اند اما تخمک قادر به حرکت در طول آنها نیست و از این رو تخمک به رحم منتقل نمی گردد.

با توجه به اینکه برداشت تخمک در روش IVF مستقیما از تخمدانها انجام می شود لذا مشکلات مرتبط با انتقال تخمک به راحتی با این روش قابل درمان هستند .

مشکلات مرتبط با تخمک گذاری عموما با تحریک های دارویی تخمدانها قابل درمان بوده و IVF اولین اولویت درمان در این نوع از مشکلات نیست. اما نکته حائز اهمیت در این مورد این است که تحریک های شدید تخمدانها می تواند منجر به افزایش احتمال چندقلو زایی شود که در برخی از سنین برای زنان به عنوان یک خطر محسوب می شود. مزیت استفاده از آی وی اف در این موارد این است که تحریک در بالاترین سطح قابل انجام بوده و برداشت تخمک توان باروری را به بهینه ترین حالت خواهد رساند. در این وضعیت تعداد جنین کاملا تحت کنترل بوده و امکان ایجاد چند قلو ها به صورت تصادفی وجود ندارد. 

همینطور در سندرم پلی کیستیک که یکی از مشکلات دیگر ناباروری زنان است، درمان دارویی اولین اولویت درمان است. اما گاهی فرد بر اثر این مشکل توان باروری بسیار پایینی داشته و در صورتی که با درمان های دارویی نتواند باروری شود IVF می تواند به عنوان یک راه درمانی برای این فرد مورد استفاده قرار گیرد. 

روش درمانی آی وی اف در ناباروری های مردان

تعداد پایین اسپرم، اسپرم هایی که توانایی نفوذ به سلول تخم را ندارند یا نمی توانند در محیط رحم زنده بمانند عدم توانایی در برقراری رابطه جنسی موفق به هر دلیلی، بسته شدن لوله های  آورنده اسپرم و بسیاری از مشکلات دیگر مردان با آی وی اف قابل درمان است. در مواردی که اسپرم از بدن مرد خارج نمی شود امکان برداشت مستقیم اسپرم از بافت بیضه ها وجود داشته و در مواردی که اسپرم ها قادر به نفوذ به سلول تخم نیستند با استفاده از روش میکرواینجکشن اسپرم ها به داخل سلول تخم منتقل می شوند. 

ذخیره سازی باروری برای مردان و زنان

در بعضی از درمان ها مانند درمان های سرطان سلول های تولید مثلی به شدت آسیب پذیر خواهند شد. از این رو این سلول ها را می تواند پیش از آغاز درمان ذخیره سازی نمود. این امکان وجود دارد که زوج به مرکز IVF مراجعه نموده و جنین های آنها ایجاد شود و در نهایت جنین های ایجاد شده فریز شوند.

همچنین امکان فریز تخمک و اسپرم بارور نشده نیز وجود دارد.

حتی برخی از زنان ترجیح می دهند تخمک سالم خود را در سنین جوانی ذخیره سازی نمایند تا در سنین بالاتر امکان داشتن یک باروری سالم را داشته باشند.

کاربرد آی وی اف در پیشگیری از بیماری های ژنتیکی

یکی از مواردی که باعث می شود  آی وی اف به عنوان اولین انتخاب شما باشد وجود سابقه بیماری ژنتیکی یا احتمال بالای بیماری ژنتیکی در شماست. جنین های حاصل از آی وی اف این امکان را برای ما فراهم می کنند که پیش از لانه گزینی جنین از سلامت ژنتیکی آن مطلع شویم. با این شرایط در صورتی که احتمال بسیار بالای بیماری ژنتیکی در شما تشخیص داده شده باشد، می توانید بدون نگرانی صاحب فرزندی شوید که 100 درصد از سلامت او مطلع هستید.

در خاتمه ذکر این نکته مهم است که شاید بسیاری از موارد ناباروری با گذر زمان و روش های درمانی طولانی مدت قابل درمان هستند و زوج می تواند بعد از جنین سال به صورت طبیعی بارور شوند اما پزشک ممکن است با نگاهی به سن باروری شما و اطلاع از اینکه شما زمان کافی برای تامل و درمان دراز مدت ندارید، شما را به سمت IVF هدایت کند. آی وی اف شاید برای شما یک راه میان بر به سمت فرزند دار شدن باشد.