آرشیو دسته بندی : ناباروری

ناباروری در زنان

ناباروری در زنان

ناباروری ؛ بدین معنا است که زوجین با وجود داشتن رابطه جنسی محافظت نشده ( طی شش ماه الی یکسال ) ، موفق به بارداری نشوند. ناباروری در زنان ، ناشی از اختلالات و عواملی است که منجر به ناباروری و ناتوانی آنان در تولید مثل می گردد.

عوامل موثر بر ناباروری در زنان

در ابتدا توجه داشته باشید که ناباروری می تواند به دلایل مختلفی اتفاق افتد ، دلیل ناباروری همیشه از جانب زنان نبوده و در برخی موارد نیز از جانب مردان می باشد.

در این مقاله ، به بررسی علل ناباروری در زنان و دلایلی که منجر به ناباروری زنان می شوند پرداخته ایم.

ناباروری در زنان

علل ناباروری در زنان

  • سن

    :

سن ، یکی از مهم ترین علل ناباروری در زنان می باشد. به نحوی که افزایش سن با قدرت باروری ، دارای رابطه ای معکوس می باشد.

لازم به ذکر است که عدم وجود فولیکول های تخمدانی ، یکی از دلایل اصلی‌ ناباروری در سنین بالا است ، لذا پس از 40 سالگی امکان باروری به شدت کاهش خواهد یافت.

  • وزن :

چاقی ، از دیگر دلایل ناباروری در زنان است ؛ زیرا اضافه وزن می تواند بر فعالیت هورمون های زنانه اثر سوء بگذارد تا جایی که فرد را در معرض ناباروری قرار دهد.

از این رو خانم هایی که تصمیم به بارداری دارند و دچار اضافه وزن هستند ، می بایست در ابتدا با رعایت رژیم های صحیح غذایی ، نسبت به کاهش وزن خود اقدام نمایند.

باید توجه داشت که رژیم های خودسرانه به هیچ وجه توصیه نمی شود و فرد حتما باید تحت نظر پزشک متخصص ، اقدام به کاهش وزن نماید ؛ چرا که در غیر این صورت ، بدن او مواد لازم جهت تغذیه جنین را نداشته و این اتفاق منجر به تولد نوزادی با ناهنجاری مختلف خواهد شد.

بدیهی است که کمبود وزن مادر ، نیز می تواند منجر به ناباروری شود ؛ چرا که در این صورت ، پروسه تخمک گذاری دچار اختلال شده و این امر به نازایی منتج می گردد.

  • دخانیات :

نیکوتین و دیگر مواد شیمیایی موجود در دخانیات ، برای تخمدان ها زیان آور می باشند و توانایی بدن در تولید استروژن که از هورمون های مؤثر در تشکیل فولیکول و تخمک گذاری است را مختل می کنند.

از این رو می توان گفت که مصرف دخانیات ، به کاهش قدرت باروری چه در زنان و چه در مردان می انجامد و سلول های تخمک را در معرض ابتلا به ناهنجاری های ژنتیکی قرار می دهد.

  • سبک زندگی :

افرادی که قصد باردار شدن دارند باید عادات رفتاری نادرستی همچون تغذیه ناسالم ، استرس ، بی خوابی و غیره را از خود دور کنند ؛ چرا که این موارد سبب اختلال تخمک گذاری شده و تهدیدی برای بارداری به شمار می روند.

  • بیماری :

برخی بیماری ها اعم از عفونت های مختلف ، قاعدگی های نامنظم ، اختلالات رحم و تخمدان ، سندروم آندومتریوز ، سندرم تخمدان پلی کیستیک ، بیماری التهابی لگن ، بیماری های مقاربتی که احتمال انتقال آن ها به جنین وجود دارد و بیماری های وراثتی ؛ از مواردی هستند که می توانند به ناباروری بیانجامند ، بنابراین در صورت ابتلا به این بیماری ها ؛ حتما قبل از بارداری به پزشک متخصص مراجعه کنید.

ناباروری در زنان

  • عدم استراحت پس از نزدیکی :

بدن زنان بعد از نزدیکی نیاز به استراحت دارد تا تخمک و اسپرم ، زمان کافی برای ترکیب را در اختیار داشته باشند.

از این رو توصیه می شود که خانم ها پس از نزدیکی ، بلافاصله از جای خود بلند نشده و به حمام نروند ؛ چرا که در این صورت احتمال باروری آن ها کاهش خواهد یافت.

  • مصرف داروها و ترکیبات شیمیایی :

برخی داروها و شوینده ها ، سبب ورود ترکیبات سمی به بدن شده و منجر به اختلال تخمک گذاری و کاهش باروری می شوند.

  • سقط های مکرر :

سقط های متعدد و مکرر ، می تواند احتمال باروری را در زنان کاهش دهد.

سخن آخر

حس مادر شدن برای هر زنی به شدت لذت بخش است ؛ اما برخی خانم ها نمی توانند به طور طبیعی ، مادر شوند و از تجربه این حس محروم هستند.

خوشبختانه امروزه با پیشرفت علم پزشکی ؛ متخصصان علل ناباروری در زنان ، امکان باروری را برای بسیاری از زوجین فراهم آورده اند.

مشاوره قبل از حاملگی

مشاوره قبل از حاملگی

منظور از مشاوره قبل از حاملگی ؛ مشاوره در راستای حفظ سلامت جنین و مادر در دوران قبل از بارداری ، جهت سهولت در سپری نمودن دوران بارداری و تولد نوزادی سالم می باشد.

مراجعه به متخصص زنان و زایمان

هر خانمی که تصمیم به بارداری می گیرد ، می بایست حداقل از 3 ماه پیش از اقدام به حاملگی جهت دریافت مشاوره به متخصص زنان و زایمان مراجعه نماید تا به این ترتیب برای باردار شدن به آمادگی کافی دست یابد.

به طور کلی مشاوره قبل از حاملگی ؛ به منظور شناسایی خطرات احتمالی بارداری می باشد که ممکن است سلامت جنین و مادر را در طول دوران حاملگی به مخاطره بیاندازد و به این ترتیب مادر را در راستای تجربه یک بارداری سالم یاری می کند.

مشاوره قبل از حاملگی

اولین مشاوره قبل از حاملگی

در اولین مشاوره قبل از بارداری ، بررسی موارد زیر صورت می پذیرد :

  • انجام بررسی ها و معاینات لازم پیش از حاملگی
  • انجام آزمایشات ضروری قبل از بارداری
  • تعیین روز تخمک گذاری
  • معاینه دندانپزشکی

از دیگر مواردی که در اولین مشاوره قبل از حاملگی ، مورد توجه قرار می گیرند عبارتند از :

  • بررسی سابقه حاملگی :

در جلسه مشاوره ؛ متخصص زنان در رابطه با سوابق بارداری شما ، سیکل قاعدگی تان ، راهکارهای مورد استفاده شما جهت پیشگیری از بارداری ، نتیجه تست پاپ اسمیر ، عفونت واژینال و بیماری هایی که ممکن است از طریق رابطه جنسی به آن مبتلا شده باشید ؛ پرسش هایی را مطرح می کند تا در این زمینه به اطلاعات جامعی دست یابد.

  • سوابق پزشکی :

پزشک زنان در ارتباط با ابتلا به مشکلات سلامتی و همچنین بیماری هایی که سابقا به آن مبتلا بوده اید ، شما را تحت بررسی قرار می دهد.

  • سابقه جراحی :

چنانچه قبلا هر گونه عمل جراحی بخصوص جراحی های زنان انجام داده اید ، سابقه بستری شدن در بیمارستان یا سابقه انتقال خون دارید ؛ حتما باید این موضوع را به اطلاع پزشک معالج خود برسانید.

  • داروهای مصرفی :

برخی داروها و مکمل های غذایی ، سبب ایجاد نقائصی در جنین می شوند ؛ بنابراین بنا به تشخیص پزشک متخصص زنان ، ممکن است که نیاز به قطع مصرف این داروها باشد.

از این رو شما باید در صورتی که داروی خاصی مصرف می کنید ، حتما در جلسه مشاوره این موضوع را به اطلاع پزشک خود برسانید.

  • سابقه بیماری های خانوادگی :

شما باید در رابطه با وضع سلامتی تان و سابقه ابتلا به برخی بیماری ها همچون فشار خون و دیابت یا سابقه نوزاد ناهنجاری با بیماری ژنتیکی ؛ در اقوام درجه یک خود ، اطلاعات لازم را در اختیار پزشک تان قرار دهید.

مشاوره قبل از حاملگی

  • وزن :

به توصیه پزشک متخصص زنان ؛ شما می بایست قبل از حاملگی ، وزن خود را به حد نرمال برسانید.

  • سبک زندگی :

در مشاوره قبل از بارداری ؛ چنانچه شما یا همسرتان عادات نادرستی نظیر مصرف سیگار و هر نوع ماده مخدر و همینطور مصرف الکل داشته باشید از سوی پزشک ، مورد بررسی قرار می گیرد.

این کار با هدف قطع عاداتی که بر بارداری سالم تاثیر منفی می گذارند ، انجام می شود.

  • رژیم غذایی :

در دوران حاملگی باید در رژیم غذایی خود مصرف مواد غذایی سالم مانند فیبر ، کلسیم به میزان کافی ، فولیک اسید و غیره را بگنجانید.

کافئین : کافئین در مواردی همچون قهوه ، شکلات ، چای ، نوشابه و برخی داروها یافت می شود.

در دوران بارداری ، میزان کافئین دریافتی روزانه باید به کمتر از ۳۰۰ میلی گرم کاهش یابد.

  • ویتامین ها :

خانم ها قبل از اقدام به حاملگی می بایست حداقل به مدت 3 ماه از فولیک اسید استفاده کنند ، چرا که با مصرف آن ریسک نقص لوله عصبی در نوزاد بسیار کاهش می یابد.

لازم به ذکر است که پروسه مصرف فولیک اسید از 3 ماه قبل از بارداری تا 4 ماه بعد از آن باید صورت پذیرد.

  • واکسیناسیون :

در صورتی که خانمی واکسیناسیون آبله مرغان و سرخجه انجام نداده باشد ، امکان دارد که پزشک انجام آن را درخواست کند و از شما بخواهد که حاملگی تان را یکماه به تعویق بیاندازید.

قابل توجه است که چنانچه از زمان آخرین واکسن دوگانه یا به عبارتی دیفتری – کزاز شما ؛ بیش از 10 سال ، گذشته باشد بایستی نسبت به تزریق واکسن یادآوری دوگانه اقدام نمایید.

انتقال جنین

انتقال جنین

برای انتقال جنین به رحم در روش های لقاح آزمایشگاهی ، ممکن است جنین پس از لانه گزینی مستقیما به رحم منتقل گردد یا این که به لوله های رحمی منتقل شده و در حین رسیدن به رحم برای لانه گزینی نیز آماده شود.

زمان مناسب برای انتقال جنین

به طور کلی زمانی که برداشت تخمک صورت گرفته و در لابراتوار بارور شده باشد ، انتقال جنين صورت می پذیرد.

فرآیند انتقال جنين ، معمولا در بازه زمانی دومین روز ، سومین روز یا پنجمین روز پس از برداشت تخمک انجام می گیرد.

در پروسه انتقال جنين بر اساس شرایط و وضعیت موجود ، 1 الی 3 جنین که در وضعیت مناسب تری هستند به رحم منتقل می گردند.

 

انتقال جنین

اهمیت هیستروسکوپی

در حالت کلی ، اختلالات رحمی می توانند منجر به ناباروری و حتی سقط مکرر جنین شوند ؛ لذا قبل از انجام روش کمک باروری IVF می بایست سلامت رحم به تایید برسد.

این موضوع ، اهمیت انجام هیستروسکوپی را پیش از انتقال جنين به رحم ، مشخص می کند.

در راستای تایید مطلب فوق باید گفت که طبق تحقیقات انجام شده ، تقریبا یک چهارم از بانوانی که از روش کمک باروری آی وی اف استفاده کرده اند به دلیل داشتن مشکلات رحمی ، موفق به بارداری نشده اند.

لذا در چنین مواردی با انجام روش هیستروسکوپی و درمان مشکلات رحمی می توان فرآیند انتقال جنين به رحم را آغاز نمود.

هیستروسکوپی علاوه بر ارزیابی رحم قبل از انتقال جنين ، می تواند پس از انتقال نطفه در ارزیابی بارداری و تولد جنین زنده نیز اثرگذار باشد و به این ترتیب از ناموفق بودن IVF و تکرار آن پیشگیری کند.

همچنین در هیستروسکوپی به جداره رحم دقت می شود ، چرا که هر قدر جداره رحم ، ضخامت بیشتری داشته باشد سبب کاهش شانس باروری می شود.

بنابراین اگر جداره رحم ، ضخیم باشد ؛ باید ضخامت آن برداشته شود تا به این ترتیب احتمال باروری پس از انتقال جنين به رحم ، افزایش یافته و رحم به محیطی مناسب برای لانه گزینی جنین بدل گردد.

درمان ناباروری

درمان ناباروری

ناباروری یکی از مهم ترین مشکلاتی است که متاسفانه بسیاری از زوجین با آن درگیر هستند ؛ البته شایان ذکر است که در حال حاضر با پیشرفت علم پزشکی و تکنولوژی در حوزه درمان ناباروری ، امکان باروری برای اکثر زوجین فراهم آمده و خوشبختانه آرزوی باروری برای بسیاری از زوجین که از این نعمت ، بی بهره بودند تحقق یافته است.

به چه زوجی ، نابارور اطلاق می گردد ؟

در صورتی که زوجین با قصد باروری اقدام به مقاربت جنسی نمایند و هیچ یک از راه های پیشگیری از بارداری را لحاظ نکرده باشند ، اما با این وجود طی یک سال رابطه جنسی ؛ موفق به بارداری نشده باشند ، بدین معنا است که این زوج دچار اختلال ناباروری هستند.

لازم به ذکر است که ناباروری می تواند از جانب مرد ، از جانب زن یا هر دوی آن ها اتفاق بیفتد.

درمان ناباروری

علل ناباروری مردان

مشکلات مرتبط با ساختار فیزیکی : یکی از علل ناباروری مردان وجود ناهنجاری هایی در ساختار جسمی آن ها می باشد ؛ به عنوان مثال :

وجود اشکال در رگ های موجود در کیسه بیضه می تواند در کیفیت اسپرم ها اثر سوء ایجاد کند و سبب ناباروری شود.

انسداد لوله های خروج اسپرم نیز از دیگر مشکلاتی است که می تواند به ناباروری در مردان بیانجامد.

از دیگر عواملی که منجر به ناباروری مردان می شود ، می توان به مشکلات مربوط به اسپرم اشاره کرد ؛ برخی از اختلالات اسپرم عبارتند از :

  • کم بودن تعداد اسپرم ها
  • به بلوغ نرسیدن اسپرم ها
  • ناهنجاری های ساختمانی اسپرم
  • ناهنجاری های حرکتی اسپرم ها

توجه داشته باشید که عواملی اعم از ناتوانی جنسی و مشکل زود انزالی نیز از علل ناباروری در مردان به شمار می روند.

علل ناباروری در زنان

از دلایل ناباروری در زنان می توان به موارد ذیل اشاره نمود :

  1. اختلال در تخمک گذاری : از اصلی ترین دلیل ناباروری در زنان می باشد.
  2. اختلال در لوله های فالوپ : در برخی بانوان لوله های رحمی یا اصطلاحا لوله های فالوپ ، مسدود بوده و به این ترتیب مانع ورود اسپرم به رحم می شوند.
  3. اختلال در رشد آندومتریوز : در برخی خانم ها آندومتر رحم تا حدی رشد می کند که سبب انسداد لوله های رحمی می شود.
  4. مشکلات رحم و گردن رحم : ترشحات شدید از واژن ، ناهنجاری های ساختمان رحم و عفونت های گردن رحم جزو مشکلات اندام رحم می باشند و در ایجاد ناباروری نقش عمده ای دارند.
  5. مشکلات سیستم ایمنی : بدن برخی خانم ها ماده ای از خود ترشح می کند که به خنثی شدن و حتی مرگ اسپرم می انجامد و در صورت باروی نیز منجر به سقط جنین می شود.

درمان ناباروری

روش های درمان ناباروی

لازم به ذکر است که درمان ناباروری در افراد مختلف ؛ متفاوت است و به طور کلی جهت درمان ناباروری در ابتدا باید منشأ آن مشخص گردد که این کار می بایست توسط بهترین متخصص زنان صورت پذیرد.

متخصص زنان پس از تشخیص علت ناباروری ، روش درمانی متناسب با آن را برمی گزیند.

برخی از متداول ترین روش های درمان ناباروری

  • داروهای کمک باروری : اولین قدم برای درمان ناباروری تجویز دارو می باشد ؛ این داروها در راستای تنظیم هورمون های جنسی می بایست مورد استفاده قرار گیرند ، مصرف منظم آن ها در برخی موارد و در هر دوره تخمک گذاری ؛ به آزاد سازی یک یا چند تخمک خواهد انجامید.
  • استفاده از روش های جراحی : در مواردی که نقائص ساختاری بدن یا اختلالات ژنتیکی ، منجر به نازایی شده باشند ؛ به منظور درمان ناباروری از روش های جراحی استفاده می گردد.
  • تکنیک IVF : در برخی موارد همچون غیرطبیعی بودن ترشحات ، حساسیت به مایع منی ، زود انزالی ، وجود درد در هنگام مقاربت جنسی و غیره ، روش کمک باروری IVF کمک شایانی خواهد کرد.
  • تکنیک IUI : مواقعی که منشأ ناباروری از سوی مرد باشد ( اختلالات اسپرم ) روش لقاح مصنوعی IUI می تواند مثمر ثمر واقع گردد.

فریز جنین

فریز جنین

فریز جنین : در روش IVF ؛ به منظور دریافت تخمک ، فرد باید تحت تزریق هورمون قرار گیرد و پس از آن پروسه برداشت تخمک آغاز خواهد شد.

به طور کلی پس از برداشت موفقیت آمیز تخمک و تزریق اسپرم همسر به تخمک و تشکیل نطفه و جنین ، چندین جنین ایجاد خواهد شد که می توان جهت تبدیل آن ها به نوزاد ، هر یک از را طی یک مرحله به رحم انتقال داد.

مرحله دریافت تخمک در روش کمک باروری IVF ، مرحله ای دشوار می باشد.

از آن جا که در روش IVF ، احتمال عدم موفقیت وجود دارد ؛ از این رو باید به منظور پیشگیری از تکرار مراحل فوق الذکر ، نطفه ها یا جنین هایی که طی مرحله برداشت تخمک به دست می آیند ذخیره سازی یا به عبارتی فریز شوند تا بتوان در صورت نیاز به تکرار مجدد روش IVF ، از آن ها استفاده نمود.

آیا فریز جنین ، روشی مطمئن است ؟

در ابتدا شاید این طور به نظر برسد که فریز جنین ، ریسک بالایی دارد ؛ اما باید خاطر نشان نماییم که روش فریز جنین دارای قدمتی طولانی بوده و برای اولین بار در سال 1984 میلادی ، با موفقیت انجام شد و نوزادان بسیاری با استفاده از این روش و با تکنیک IVF متولد شدند.

فریز جنین

بنابراین می توان اذعان نمود که فریز جنین ، یکی از ایمن ترین روش ها برای حفاظت از جنین هایی است که در روش IVF به دست آمده اند.

در صورت عدم موفقیت حاملگی با استفاده از جنین هایی که قبلا فریز شده به روش ساده تری انتقال نیز انجام می شود.

نحوه فریز جنین

در روش فریز جنین ، نطفه هایی که فرآیند ابتدایی رشد را طی نموده و آماده انتقال به رحم هستند را در تانک های مخصوص حاوی محلول نیتروژن مایع قرار می دهند و سپس در اتاق ذخیره سازی ، نگه داری می کنند.

لازم به ذکر است که می بایست توسط سیستم های کنترل دمای مکانیزه ، شرایط و دمای تانک های نگهدارنده جنین ؛ به دقت کنترل گردد.

همچنین به منظور محافظت از اتاق ذخیره سازی ، بایستی از ورود و خروج تمامی پرسنل بخش به جز سوپروایزر به این اتاق ؛ ممانعت به عمل آید.

تا چه مدت می توان از جنین های فریز شده نگهداری کرد ؟

جنین های فریز شده را می توان در شرایطی که ذکر شد تا سال ها نگهداری کرد.

قاعدتا می دانید که جهت درمان برخی از بیماری ها نیاز به استفاده از برخی روش های درمانی ، نظیر شیمی درمانی و رادیوتراپی وجود دارد ؛ در بسیاری موارد این شیوه های درمانی بر روی باروری تخمک و اسپرم تاثیر سوء گذاشته و مانع باروری می شوند.

به این ترتیب چنانچه پيش از شیمی درمانی و رادیوتراپی ، اقدام به فریز تخمک و اسپرم صورت پذیرد ؛ امکان باروری پس از طی فرآیند درمان برای فرد محقق می گردد.

تعیین جنسیت

تعیین جنسیت

تعیین جنسیت : جنسیت جنین در برخی خانواده ها بنا به دلایل مختلفی ، مسئله ای بسیار حائز اهمیت تلقی می شود به نحوی که به یک جنسیت ، تمایل زیادی نشان می دهند و این موضوع برای آنان نوعی دغدغه جدی به شمار می رود.

امروزه با پیشرفت خدمات باروری در مراکز باروری و در مان ناباروی ، امکان تعیین جنسیت جنین برای زوجین فراهم آمده است.

درادامه به مسئله تعیین جنسیت جنین ، پیش از تولد خواهیم پرداخت.

آیا می توان جنسیت جنین را پیش از تولد تعیین کرد ؟

بله ، امروزه با پیشرفت های چشمگیری که در حوزه ژنتیک و تولید مثل به وقوع پیوسته و همچنین با تلفیق دستاوردهای حاصل از این دو حوزه ، امکان تعيين جنسيت جنین ( Sexselection ) محقق شده است.

بدین نحو که به کمک لقاح آزمایشگاهی IVF ، همراه با نمونه برداری از جنین و بکارگیری تکنیک پی جی دی PGD ( تکنیک ژنتیکی یا تشخیص پیش از لانه گزینی ) و IUI ؛ می توان جنسیت جنین را پیش از انتقال اسپرم به رحم مشخص کرد.

 

تعیین جنسیت

تعیین جنسیت جنین به روش IUI

در روش IUI ، اسپرم مرد بعد از شستشو و آماده سازی در محیط لابراتوار ، جهت لقاح با تخمک زن و تشکیل جنین به درون رحم انتقال داده می شود.

IUI یک روش ساده بوده و احتمال باروری در این روش بالا می باشد.

به طوری که اکثر زوجین نابارور و نیز زوج های مشکوک به نازایی غالبا این روش را جهت باروری انتخاب می کنند.

به طور کلی اسپرم های X و Y از جنبه های مختلفی با یکدیگر تمایز دارند.

در روش IUI ، تفاوت ظاهری اسپرم ها جهت تعيين جنسيت جنین مورد استفاده قرار می گیرد.

در این روش درمانی با استفاده از روش های خاص سانتریفیوژ ؛ پیش از انتقال اسپرم به رحم ، امکان جداسازی اسپرم های حاوی کروموزوم Y از اسپرم های حاوی کرموزوم X فراهم می گردد.

به این ترتیب ، تنها اسپرم هایی که قادر به ساختن جنسیت دلخواه زوجین می باشند به رحم منتقل می گردند.

 

تعیین جنسیت

آیا روش IUI برای تعیین جنسیت جنین ، نتیجه قطعی دارد ؟

با توجه به تکنیک هایی که در این روش بکار گرفته می شوند ، می توان گفت که میزان دقت نتایج این روش تقریبا بین 60 الی 80 درصد متغیر است.

لازم به ذکر است که دقت این روش ، برای جنسیت دختر نسبت به جنسیت پسر بالاتر است و تقریبا به 90 درصد می رسد.

این در حالی است که برای جنسیت پسر ، امکان جداسازی کروموزوم ها کمتر است ؛ از این رو نمی توان ادعا نمود که نتایج روش IUI ، جهت تعيين جنسيت جنین ، قطعی و صد در صد است.

تعیین جنسیت جنین به روش  PGD

روش PGD یا اصطلاحا تشخیص ژنتیکی پیش از لانه گزینی ؛ تنها راه قطعی تعیین جنسیت جنین می باشد.

البته توجه داشته باشید که روش PGD برای تعيين جنسيت جنین های ایجاد شده با متد باروری IVF کاربرد دارد.

بدین نحو که در روش IVF ؛ از زوجین تعدادی نطفه ، تهیه می شود ؛ از اینرو امکان تعيين جنسيت جنین از بین نطفه های موجود پیش از انتقال نطفه به رحم ، وجود دارد.

ICSI

ICSI

ICSI یا ميكرواينجكشن ( Intra Cytoplasmic Sperm Injection ) ، در حقیقت به معنای تزريق درون سيتوپلاسمی اسپرم است و مشابه IVF و IUI ، يکی از روش های کمک باروری محسوب می شود.

این تکنیک درمان ناباروی ، برای اولین بار به منظور درمان ناباروری مردان مورد استفاده قرار گرفت و در این زمینه به موفقیت دست یافت.

لازم به ذکر است که در روش IUI ؛ اسپرم ‌ها توسط لوله ای مخصوص ، به رحم انتقال داده می شدند.

اما در روش آی سی اس آی نیز مانند روش IVF ، اسپرم و تخمک در فضایی خارج از بدن زن و در محيط لابراتوار با یکدیگر تلقیح شده و سبب تشکیل جنين می شوند.

سپس جنین حاصله می بایست به رحم زن منتقل گردد ، تنها تفاوت روش ICSI با روش IVF ، در نحوه لقاح يافتن تخمک می باشد.

در روش ICSI ، اسپرم به کمک سوزن بخصوصی به داخل تخمک راه می یابد ؛ این در حالی است که در روش IVF ، اسپرم را در معرض تخمک قرار می دهند تا خودش به تخمک زن نفوذ کند.

ICSI

کاربرد ICSI

امروزه در همه مراكز ، IVF به متد آی سی اس آی انجام می شود.

همچنین در مواردی که اسپرم از نظر تعداد ، تحرک یا شکل از کیفیت لازم برخوردار نباشد نیز می توان از روش آی سی اس آی استفاده کرد.

بعلاوه در کلیه مواردی که شرایط لازم برای رسیدن اسپرم به تخمک وجود نداشته باشد به عنوان مثال در مواردی همچون کم بودن تعداد و کیفیت اسپرم ها ، بسته بودن لوله‌های رحمی و چسبندگی های حفره لگنی ؛ نیز روش آی سی اس آی کاربرد موثری خواهد داشت.

لازم به ذکر است که ميزان موفقيت روش آی سی اس آی ، بر اساس موارد ذیل مورد ارزیابی قرار می گیرد :

  • شرايط آزمايشگاه جنين شناسی
  • دقت متخصصين زنان در پروسه درمان
  • وضعيت اسپرم و تخمک
  • سن مادر

به طور کلی و با توجه به شرايط موجود ، ميزان موفقيت در عمل انتقال جنين به روش آی سی اس آی متفاوت بوده و غالبا 30 الی 40 درصد خواهد بود.

مزايای روش میکرواینجکشن

يكي از مهم ترین مزایای این روش ، این است كه حتی در صورت کاهش شکل نرمال اسپرم نیز قابل انجام می باشد.

عدم وجود لوله های فالوپ ( لوله های رحمی ) ، نیز هیچ گونه خللی در این عمل ایجاد نمی کند ؛ این مورد نیز از دیگر مزایای مهم روش ICSI ، می باشد.

لاپاراسکوپی

لاپاراسکوپی

عمل لاپاراسکوپی روشی است که از آن جهت تشخیص بیماری های درون شکم و لگن استفاده می شود ، لاپاراسکوپی غالبا روشی تشخیصی به شمار می رود اما گاهی اوقات می تواند جنبه درمانی نیز داشته باشد.

در این روش ، پزشک به کمک ابزار مخصوصی موسوم به لاپاراسکوپ ( لاپاراسکوپ ، لوله ای باریک و طویل می باشد که به یک دوربین با قابلیت وضوح بالا مجهز است ) ، از طریق حفره هایی که بر روی شکم بیمار ایجاد نموده ، به درون آن راه یافته و با حرکت در داخل شکم ، تصاویری واضح از درون شکم و لگن وی دریافت کرده و بر روی مانیتور به نمایش در می آورد.

در عمل لاپاراسکوپی ، پزشک بدون اینکه شکم بیمار را باز کند ؛ به راحتی قادر به آنالیز و درمان بیماری خواهد بود.

به طور کلی عمل لاپاراسکوپی ، یک روش کم تهاجمی است که طی آن ، تنها برش هایی بسیار ریز بر روی شکم بیمار ایجاد شده و این برش ها سریعا ترمیم خواهند شد.

همچنین در این روش احتمال ابتلا به بیماری های عفونی به میزان چشمگیری کاهش می یابد.

لاپاراسکوپی

نقش لاپاراسکوپی در تشخیص و درمان بیماری :

در مواردی که جهت تشخیص منشا درد شکم و لگن ، به وسیله هیچ یک از روش های درمانی ، نتوان به نوع بیماری پی برد ؛ به کمک عمل لاپاراسکوپی می توان منبع بیماری و نوع آن را تشخیص داد.

از دیگر مزایای عمل لاپاراسکوپی این است که چنانچه  هر یک از مراحل عمل با مشکلی مواجه شود ، به سرعت قابل اصلاح می باشد ؛ چرا که عمل لاپاراسکوپی ، یک روش ایمن و بی خطر است.

کاربرد لاپاراسکوپی

به کمک این روش می توان به تشخیص و بررسی اختلالات ناباروری در زنان پرداخت.

عمل لاپاراسکوپی ، این امکان را برای پزشک فراهم می آورد تا بتواند به راحتی ، آسیب های ناشی از بافت آندومتریوز را مورد بررسی قرار دهد.

از طریق لاپاراسکوپی ، امکان خارج سازی کیست های تخمدان غیر قابل درمان از بدن خانم ها نیز فراهم می گردد.

امکان کنترل حاملگی خارج از رحم ، از طریق عمل لاپاراسکوپی امکان پذیر است.

فواید لاپاراسکوپی

دوران نقاهت پس از درمان با عمل لاپاراسکوپی ، بسیار کوتاه تر از انواع جراحی باز می باشد.

در این روش ، بیمار بسیار سریع تر از سایر روش ها از مرکز درمانی ، مرخص شده و قادر به استراحت در منزل می باشد.

همانطور که در ابتدای مقاله نیز قید شده ، زخم هایی که در این روش ایجاد می شوند ، بسیار ظریف و کوچک خواهند بود.

در عمل لاپاراسکوپي ، ریسک بروز عفونت بسیار ناچیز می باشد.

لاپاراسکوپی

دلایل استفاده از لاپاراسکوپی

از لاپاراسکوپي می توان به منظور تشخیص موارد ذیل استفاده نمود :

  1. دردهای ناگهانی
  2. ناباروری لگن بدون این که فرد سابقه عفونت لگن داشته باشد.

لاپاراسکوپی در تشخیص چه بیماری هایی کاربرد دارد ؟

  • اندومتریوز
  • چسبندگی لگن
  • بیماری التهابی لگن
  • نازایی و ناباروری
  • کیست یا تومور تخمدان
  • فیبروم رحم
  • حاملگی خارج رحمی
  • سرطان دستگاه تناسلی

از لاپاراسکوپی برای درمان چه بیماری هایی استفاده می شود ؟

لاپاراسکوپي امکان درمان بیماری های ذیل را ممکن می سازد :

  • برداشتن فیبروم ( میوم )
  • برداشتن رحم ( هیسترکتومی )
  • برداشتن تخمدان یا کیست تخمدان
  • درمان حاملگی خارج رحمی
  • انسداد جریان خون
  • رفع چسبندگی
  • بستن لوله ها

افزون بر موارد فوق به کمک روش لاپاراسکوپي می توان ، لوله هایی که پیش تر بسته شده اند را مجددا باز کرد.

لاپاراسکوپی

اقدامات قبل از لاپاراسکوپی

در این روش غالبا پزشک متخصص ، آزمایشات مخصوص ، سونوگرافی و در برخی موارد MRI در خواست می نماید.

ضروری است که بیمار حداقل به مدت 8 الی 12 ساعت قبل از انجام لاپاراسکوپي ، ناشتا باشد.

بیمار باید در صورتی که داروی بخصوصی مصرف می کند یا به بیماری زمینه ای خاصی مبتلاست حتما پزشک خود را آگاه سازد.

چنانچه مواد مخدر یا دخانیات توسط بیمار مصرف می شود ، این مسئله نیز باید به اطلاع پزشک رسانده شود ، چرا که بنا به صلاحدید پزشک ممکن است متوقف نمودن مصرف آن ضرورت داشته باشد.

توصیه می شود بیماران حتما باتفاق یک نفر همراه برای انجام این عمل مراجعه نمایند.

همچنین توصیه می شود بیمار پس از عمل لاپاراسکوپي تا زمانی که اثرات داروی بیهوشی به طور کامل مرتفع نشده ، از رانندگی کردن اجتناب نماید.

آیا امکان انجام لاپاراسکوپی برای همه افراد وجود دارد ؟

جهت انجام لاپاراسکوپي ؛ بیمار می بایست توسط پزشک متخصص ، مورد بررسی و آنالیز اولیه قرار گیرد.

همچنین طی این عمل ، داخل شکم بیمار با گاز مخصوصی پر می شود و از آن جا که این گاز می تواند ریه ها و قلب را تحت تاثیر قرار دهد ؛ فرد باید از لحاظ بیماری های قلبی – ریوی نیز مورد بررسی قرار گیرد.

در صورتی که پزشک انجام این عمل را بر روی بیمار تایید نماید ، می توان وی را تحت لاپاراسکوپي قرار داد ، اما باید توجه داشت که این کار باید با دقت بالایی انجام شود تا منتج به بهترین نتایج گردد.

IVF

IVF

لقاح آزمایشگاهی یا اصطلاحا IVF ، یک روش پیشرفته و موثر کمک باروری است که طی آن برداشت تخمک از تخمدان زن ، صورت می گیرد. سپس این تخمک ها در محیطی خارج از رحم و در لابراتوار با اسپرم مرد ترکیب می شوند ، این کار منتج به بارور شدن تخمک می شود.

پس از بارور شدن تخمک زن ، در حقیقت نطفه یا رویان تشکیل می شود که باید جهت بارور شدن به رحم زن انتقال داده شود.

لازم به ذکر است که در برخی شرایط خاص ، ممکن است نطفه برای بارور شدن به حامل دیگری جز مادر یا حامل جایگزین منتقل گردد.

ناباروری های قابل درمان با روش IVF

توجه داشته باشید که IVF ، لزوما اولین قدم برای درمان ناباروری نیست و در موارد ذیل می توان از این روش درمانی بهره برد :

لوله های رحم ( لوله های فالوپ ) به کلی مسدود شده باشند.

روش های درمانی دیگر نظیر مصرف داروهای کمک باروری ، لقاح مصنوعی و غیره کمکی به درمان نازایی نکرده باشند.

IVF

همچنین روش IVF در مواردی که هر یک از زوجین دچار یکی از اختلالات ذیل باشند ، می تواند موثر واقع شود :

  • مشکلات تخمک گذاری
  • اختلال در رحم یا لوله های رحم
  • آندومتریوز
  • کم بودن تعداد اسپرم های مرد
  • ناتوانی اسپرم مرد جهت باقی ماندن در مخاط گردن رحم زن و نفوذ به تخمک
  • وجود بعضی پادتن ها در بدن که اسپرم مرد یا تخمک زن را در معرض آسیب قرار می دهند.

اقدامات قبل از IVF

پیش از اقدام به انجام IVF می بایست اقدامات ذیل صورت پذیرند :

  • انجام آزمایش تخمدان بر روی زن ؛ لازم به ذکر است که نتیجه این آزمایش ، مبیّن میزان و نیز سطح کیفیت تخمک می باشد.
  • بررسی رحم جهت تایید سلامت آن ؛ توجه داشته باشید که سلامت رحم ، لازمه موفقیت در باروری می باشد.
  • انجام تست اسپرم بر روی مرد ، جهت نمونه برداری از مایع منی ؛ شیان ذکر است که نتیجه این آزمایش ، بیانگر شکل اسپرم ، میزان و نیز تعداد آن می باشد.

چنانچه در این آزمایش مشخص شود که اسپرم مرد ضعیف است ، ممکن است پزشک انجام فرآیندی به نام ICSI ( بارداری به روش میکرواینجکشن ) را درخواست نماید.

طی فرآیند ICSI ، مستقیما اسپرم مرد را به تخمک زن تزریق می کنند.

بعد از عمل IVF

پس از انتقال نطفه به رحم زن ، امکان انجام امور روزمره برای وی ممکن خواهد بود ، اما به این خاطر که احتمال دارد تخمدان ها بزرگ شوند می بایست از انجام فعالیت های سنگین خودداری شود.

نتیجه عمل IVF

آنالیز و آزمایش نمونه خون مادر ، به منظور تعیین بارداری ؛ از دو هفته بعد از بازیابی تخمک

در صورت تایید بارداری ، فرد به متخصص زنان و زایمان ارجاع داده خواهد شد.

در صورت عدم تایید بارداری ، پزشک دستور قطع مصرف پروژسترون را صادر می کند ، لذا امکان دارد فرد یک هفته بعد ، دچار سیکل ماهیانه شود.

توجه نمایید که چنانچه فرد عادت ماهیانه نشده و با خونریزی غیر عادی روبرو شود ، مراجعه به پزشک معالج برای وی ضرورت خواهد یافت.

در چنین مواردی اگر فرد مجددا خواهان انجام IVF باشد ، پزشک برخی مراقبت های لازم قبل از IVF را به منظور افزایش احتمال باروری به بیمار خود توصیه می نماید.

IVF

فرآیند IVF

پروسه IVF ، تقریبا بین یک ماه الی یک ماه و نیم طول می کشد. این فرآیند به طور کلی طی 6 مرحله قابل انجام است که در ادامه ، این مراحل را برای شما تشریح خواهیم نمود.

  • در مرحله اول ، پزشک متخصص با تجویز برخی داروها اقدام به متوقف نمودن سیکل قاعدگی می نماید.
  • در مرحله دوم ، پزشک متخصص به منظور کمک به تخمدان ها جهت تولید تخمک های بیشتر اقدام به تجویز داروهای مخصوصی می کند.
  • در مرحله سوم ، پزشک معالج جهت بررسی بلوغ تخمک ها و نیز بررسی میزان آمادگی زن ، طی هر ماه تعدادی از تخمک های وی را آزاد کرده و بر روی آن ها سونوگرافی و آزمایشاتی مخصوص انجام می دهد.

توجه داشته باشید در برخی موارد جهت کمک به بلوغ تخمک ها ممکن است پزشک متخصص ، داروهای بخصوصی را تجویز نماید.

  • در مرحله چهارم ، جهت جمع آوری تخمک از تخمدان ها یک سوزن توخالی از طریق واژن به تخمدان ها ورود می کند.
  • در مرحله پنجم ، پزشک متخصص به کمک اسپرم های مرد و ترکیب آن با تخمک زن ، نسبت به بارور سازی تخمک ها اقدام می کند.

لازم به ذکر است که پس از ترکیب اسپرم با تخمک ، حداقل چند روز زمان لازم است تا تخمک بارور شود.

  • در مرحله ششم که مرحله نهایی IVF است ، نطفه به رحم منتقل می گردد.

سخن آخر

از آن جا که فرآیند IVF ، تحت بیهوشی کامل انجام می شود یا این که برای انجام آن داروهای ضد درد به فرد تزریق می شود ؛ طی آن فرد متحمل هیچ گونه دردی نخواهد شد.

توجه داشته باشید که به توصیه کارشناسان IVF ، بهتر است در هر دوره از این فرآیند تنها یک یا دو نطفه به رحم منتقل شود تا بدین ترتیب از چند قلو زایی پیشگیری شود.

سندرم تخمدان پلی کیستیک

سندرم تخمدان پلی کیستیک

یکی از رایج ترین علل ناباروری ، سندرم تخمدان پلی کیستیک یا اصطلاحا PCOS می باشد. بر اساس گزارش اعلام شده از سوی سازمان بهداشت جهانی ، ابتلا به این سندرم تقریبا در 10 درصد از بانوان دیده می شود.

سندرم تخمدان پلی کیستیک چیست ؟

به طور کلی سندرم تخمدان پلی کیستیک در اثر اختلال متابولیسم بدن ، هورمون های جنسی و نیز اختلال سیستم غدد درون ریز رخ داده و سلامت فرد مبتلا را از ابعاد مختلفی تحت الشعاع قرار می دهد.

یکی از تاثیرات سوء تخمدان پلی کیستیک بر روی بدن ، ناباروری می باشد.

عدم درمان به موقع این بیماری ( تخمدان پلی کیستیک ) ، در بلند مدت فرد را مستعد ابتلا به بیماری های قلبی – عروقی و نیز دیابت خواهد کرد.

علائم تخمدان پلی کیستیک

این بیماری در وهله اول ، سبب افزایش غیرطبیعی میزان هورمون‌ آندروژن شده و بدین ترتیب منجر به ایجاد تاخیر در پروسه سیکل ماهیانه و در نتیجه قاعدگی های نامنظم می شود.

بیماری تخمدان پلی کیستیک ، همانطور که اشاره شد موجب عدم تعادل هورمونی می شود و این اتفاق به بروز اختلال در بلوغ تخمک و به دنبال آن تولید کیست های متعدد در تخمدان می انجامد.

همچنین این بیماری منجر به افزایش هورمون های مردانه نیز می شود.

سندرم تخمدان پلی کیستیک

سایر علائم تخمدان پلی کیستیک

  • ريزش مو
  • افزایش موهای زائد
  • افزایش چربی پوست
  • پیدایش آكنه های پوستی

نکته مهمی که باید خاطر نشان کرد این است که فرد مبتلا این بیماری ممکن است کلیه علائم فوق را نداشته باشد.

توجه داشته باشید که بارزترین مشخصه این بیماری ، پیدایش کیست های متعدد در تخمدان ها است که در حقیقت این کیست ها ، فولیکول های در بردارنده تخمک های نابالغ می باشند.

علت ابتلا به تخمدان پلی کیستیک

به طور کلی هنوز دلیل قطعی و مشخصی برای ابتلا به این بیماری ثبت نشده ، البته یکسری علل زمینه ای از قبیل ژنتیک ، مقاومت به انسولین و واکنش سیستم ایمنی به برخی تغییرات بدن ؛ می توانند احتمال وقوع این بیماری را افزایش دهند.

سندرم تخمدان پلی کیستیک و ناباروری

در ابتدای مقاله اشاره نمودیم که در اثر این بیماری ، تعادل هورمونی بدن به هم خورده و متعاقبا سلامت فرد از بسیاری ابعاد مختل می گردد و یکی از مهم ترین مواردی که این سندرم بر روی آن تاثیر مخرب ایجاد می کند فرآیند باروری می باشد.

در حالت طبیعی ، در یک فرد سالم تخمدان ها حاوی تخمک های بالغ می باشند و پس از بلوغ قادر به آزادسازی آن هستند.

تخمک پس از آزاد شدن درون رحم با اسپرم مرد ترکیب شده و به جنین تبدیل می شود و به این ترتیب پروسه بارداری اتفاق می افتد.

در افراد مبتلا به تخمدان پلی کیستیک ، فرآیند بلوغ و آزاد سازی تخمک ها با مشکل مواجه شده و در نتیجه باروری رخ نخواهد داد.

سندرم تخمدان پلی کیستیک

درمان تخمدان پلی کیستیک

ناباروری ناشی از تخمدان پلی کیستیک ، قابل درمان می باشد و در هر فردی بر اساس وضعیت بدنی او به یکی از روش های زیر درمان شده و به بارداری ختم می گردد :

  • اصلاح رژیم غذایی
  • درمان دارویی
  • درمان های کمک باروری

لازم به ذکر است که چنانچه ناباروری ناشی از این سندرم به دلیل بالا بودن وزن یا چربی خون باشد ، پزشک پیش از آغاز به درمان ناباروری ، اقدام به درمان علت زمینه ای بیماری نموده و با تجویز بک برنامه صحیح غذایی برای بیمار به رفع منشأ بیماری پرداخته و در نهایت فرآیند درمان ناباروری را آغاز می نماید.

Call Now Buttonتماس